Bioskopi

Koliko je za sada poznato prve bioskopske predstave u Pančevu priredio je nepoznati putujući kinematograf godine 1906, pod šatrom, ovde, na Velikoj pijaci. Postoji osnovana sumnja da su Pančevci videli pokretne slike i pre ovog datuma, s obzirom na to da je prva bioskopska predstava u Vojvodini prikazana 1896. godine u Novom Sadu, tako da nije moguće da je bioskop putovao čitavih deset godina od Srpske Atine do Srpske Sparte.

Pred jesen te, 1906. godine sugrađanin Rakidžić otvora prvi pravi bioskop u zgradi nekadašnje Luteranske bogomolje u Starčevačkoj ulici, koja je srušena krajem pedesetih da bi bila izgrađena stambena zgrada. Sve što znamo o njemu je da je uskoro dobio naziv „zimski“, jer je sala grejana, što je omogućavalo projekcije i tokom zimske sezone.

Trebalo je da prođe nekoliko godina da bi Pančevo dobilo još jednu bioskopsku salu. Godine 1913. u velikom preuređenom magacinu u dvorištu kafane „Kod Nedeljka“, proradio je bioskop „Modern“ vlasnika Nikole Ninića.

Godine 1913. Fridrih Hauber je u namenski podignutoj zgradi u današnjoj Ulici Maksima Gorkog otvorio bioskop „Apollo“, i u njoj će se filmske predstave davati sledećih sedamdeset godina. „Apollo“ je imao sve pogodnosti pravog bioskopa – letnju pozornicu, biletarnicu, čekaonicu, balkon i salu sa 380 mesta, redovno vetrene i zagrevane prostorije. Sve predstave nemih filmova pratila je muzička banda sve dok Hauber nije nabavio opremu za zvučne filmove i u ovoj kino-sali prikazao prvi ton film u Pančevu. Originalni enterijer nije sačuvan jer je početkom devedesetih „Apollo“ pretvoren u noćni klub koji je radio samo jednu sezonu.

Između svetskih ratova u mozi, kako se tada govorilo, išlo se i u salu „Trubač“, a kao letnja bašta za prikazivanje filmova korišćeno je i dvorište Štapske zgrade, tada Hotela „Beograd“, gde će decenijama kasnije biti podignuta zgrada „Panprojekta“.

Rešenjem Narodnog odbora opštine Pančevo 9. avgusta 1951. godine osnovano Gradsko preduzeće za prikazivanje filmova. U to vreme u Pančevu postoje četiri bioskopske sale sa ukupno 1200 sedišta i to: „Zvezda“ (pređe „Apollo“), „Vojvodina“ (pređe „Trubač“), zatim „Srbija“ u Ulici Dimitrija Tucovića broj 74, u zgradi Mesne zajednice koja je srušena da bi bila izgrađena nova koju je pre nekoliko godina srušila eksplozija gasa. Postojao je i bioskop „Proleter“ u Ulici Svetozara Markovića broj 1 u Vojlovici.

Nakon ukidanja Pančevačkog pozorišta 1956. godine, osnovan je Centar za kulturu kojem je 1963. godine pripojeno Gradsko preduzeće za prikazivanje filmova. Sala pozorišta mlađim Pančevcima poznata kao Dom kulture, od tada se koristi kao bioskopska sala u kojoj se i danas prikazuju filmovi.

Foto: Panoramio

Tokom sedamdesetih godina filmovi su prikazivani i u letnjoj bašti bioskopa „Vojvodina“, u dvorištu danas Elektro-tehničke, tada Ekonomske škole, u Letnjoj pozornici u Ulici Cara Dušana broj 4, u dvorištu Doma omladine, a kratko vreme tokom osamdesetih i u sali nove zgrade Mesne zajednice „Kotež“, kao i u Studentskom domu.

Nenad Živković

http://www.domomladinepancevo.rs
http://www.kulturnicentarpanceva.rs