U davna vremena, dok još niko nije pomišljao da će Pančevo postati industrijski grad, i dok se stanovništvo uglavnom bavilo zanatima, zemljoradnjom i trgovinom, i ugostiteljstvo je izgledalo drugačije od današnjeg. Pijačnim danima, vikendom, a naročito u vreme vašara i prodaje stoke, mnogo sveta iz okoline i iz preka boravilo je u našem gradu. Saobraćajne veze bile su daleko slabije, putevi lošiji, vozila znatno sporija, i, zbog toga, razdaljine između naselja neuporedivo veće, pa su se oni koji su poslom ili iz drugih razloga, dolazili u Pančevo, često zadržavali više od jednog dana. Osim toga, Pančevo je, u zavisnosti od pravca kretanja, bilo prvo ili poslednje mesto na putovanju između Turske, a kasnije Srbije i Austro-Ugarske. Nabrojane okolnosti uticale su da se i ugostiteljska ponuda prilagodi situaciji, pa su u našem gradu postojale mnoge kafane, gostionice, krčme, hoteli, restorani i svratišta. Posredstvom televizije, posetićemo nekadašnja svratišta u uvek veseloj zoni pristaništa i u priobalju.

Jedno od najpoznatijih svratišta i uopšte mesta gde su Pančevci rado provodili vreme svakako je bila gostionica sa prenoćištem "Pelikan" u kući u današnjoj Lenjinovoj ulici broj 12. Između svetskih ratova objekat je pretvoren u magacin a sobe za prenoćište u stambeni prostor, pa se još tada "Pelikan" preselio u istoriju.

U susedstvu, preko puta Weifertove pivare, na uglu ulica dr Kasapinovića i Radoja Dakića postojala je kafana "Kod Bele lađe". U zgradi zidanoj po svemu sudeći krajem XVIII veka, i spolja gledano, prilično oronuloj, otvoren je krajem 1995. godine fitness centar. Verovatno je i susedna kuća bila svratište, ali o njemu za sada nema detaljnih saznanja.

Preko puta nekadašnjeg Hotela "Evropa", na uglu Lenjinove i Ive Lole Ribara, nalazilo se gostionica i svratište, nazivano i Hotel, "Hajduk Veljko", braće Dušana i Ilije Stojanovića.

Na drugom kraju istog kvarta, i sa iste, leve strane, na uglu sa nekadašnjim Starčevačkim putem, nalazila se kafana i svratište "Lepa Mara", koju su vlasnici, porodica Đurđev, od Utvinih, davali u zakup. U ovo svratište dolazili su često meštani iz južnih sela, a u široj okolini bila je poznata po izvanrednom gulašu. U posleratnom periodu podeljena je na više stambenih jedinica koje koristi više vlasnika, što je vidljivo i po uličnoj fasadi.

U prizemnoj kući, pored nekadašnje Janoševićeve palate, na uglu ulica Žarka Zrenjanina i Ive Lole Ribara i dijagonalno od "Lepe Mare" radilo je, između svetskih ratova, svratište "Prizren" koje su Pančevci, po prezimenu vlasnika, nazivali Podkonjak. Pretvoreno je u stambeni prostor.