ISTORIJA
Brojni arheološki lokaliteti u gradu
i okolini ukazuju na kontinuitet naseljavanja još od praistorije. Višeslojni nalazi iz neolita, eneolita, bronzanog
i gvozdenog doba (Bahmanova i Miloradovićeva ciglana): materijalni ostaci kulture
Dačana: sarmatske nekropole, nalazi vila rustika iz doba rimskog provincijala, avarska
pojasna garnitura: nalazi iz doba seobe naroda i slovenske materijalne kulture IX i X veka
(Najeva ciglana), potvrđuju intenzivno naseljavanje ovog područja.Prvi i
naajstariji naziv za Pančevo bio je Panuka, iz vremena Arpadovića (IX
vek). U geografskom delu Idrizija, iz 1153. godine, pominje se prvi put u pismenom izvoru
kao trgovište pod imenom Bansif, zatim 1430. godine u povelji
beogradskog kapetana M. Talovca kao Pančel. U zapisima putopisca Evlije
Čelebije iz 1960. godine navodi se kao Panzova, sa opisom kasabe,
tvrđave sa džamijom i javnim građevinama.
U
periodu 1552. do 1716. godine Pančevo se nalazi pod turskom vlašću, u sastavu
Temišvarskog sandžaka. U to vreme Pančevo je imalo obeležje naselja sa utvrđenjem
orijentalnog karaktera i pretežno hrišćanskim stanovništvom. Ulaskom austro-ugarske
vojske 1716. godine i Požarevačkim mirom, dve godine kasnije, Pančevo je ušlo u sastav
austrougarske monarhije. Sve do 1764. godine imalo je položaj kameralnog trgovišta i
nalazilo se pod vojnom i komorskom upravom.
Nekadašnje
tursko naselje, rušeno i često pustošeno za vreme austro-turskih ratova, postepeno se
obnavljalo i podizalo. Za vreme banatske vojne granice, Pančevo postaje vojnograničarska
varoš i sedište XII nemačko-banatskog graničarskog puka. To je uslovilo širenje
grada.
Stanovništvo
su sačinjavali Srbi, Turci, Nemci, Rumuni, Jevreji i u manjem broju neki drugi narodi. U
periodu 1720. do 1722. započelo je doseljavanje Srba iz okoline Temišvara, koji osnivaju
sadašnju Gornju varoš. Istovremeno doseljavaju se u Pančevo i nemački kolonisti sa
gornje Rajne koji formiraju Donju varoš. Rumuni se doseljavaju oko 1767. godine i žive u
jednom i u drugom delu varoši. Spajanjem ove dve opštine u komunitet 1794. godine
Pančevo dobija karakter grada, sa magistratom i gradskom upravom.
Od
početka XVIII veka sagrađene su u gradu reprezentativne javne i državne (erarske)
građevine: Crveni i žitni magacin (1724), Solara (1718), Kontumac (1726), Pivara (1722),
Bolnica (1833), Magistrat (1833-1838), Velika i Mala kasarna, Štabska zgrada, kuća sa
sunčanim satom, Graničarska kuća, Pučka banka, svetionici na Tamišu, zgrada gimnazije
...
Pančevo
1918. godine ulazi u sastav Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, što dovodi do bližeg
povezivanja sa ekonomski manje razvijenom Srbijom.
Posle
drugog svetskog rata u Pančevu se započinje planski i svestrani razvoj. U Pančevu, kao
višenacionalnoj sredini svi narodi i narodnosti uživaju ravnopravnost i slobodno
formiraju svoj kulturni identitet. Oživljavanjem industrije, šezdesetih i sedamdesetih
godina grad počinje naglo da se širi i tada nastaju naselja "Utvina kolonija",
"Tesla", "Misa", "Kotež", "Strelište". U bliskoj
budućnosti grad će se širiti na desnu stranu reke Tamiš.