KULTURA - CRKVE


Kultura

DOGAĐANJA
  Bioskopi
  Galerije
  Koncerti
  Pozorište
  Radio
  Televizija

ŠKOLE
  Osnovne
  Srednje
  Univerzitet

UMETNOST
  Pozorište
  Izdavaštvo  
  Arhitektura
    Crkve
      Bogorodičin.
      Evangelisti.
      Evan. Vojlo.
      sv. Đorđe
      Manastir
      Reformator.
      Rimokatolič
      Preobražens
      Sinagoga
      Svete Ane
      sv. Karla
    Stilovi
    Zdanja
  Slikarstvo
  Vajarstvo
  Prim. umet.

DRUŠTVA
SVETOG PREOBRAŽENJA

 

 Godine 1717, kada je ustanovljen temišvarski episkopat, pančevački distriht je sačinjavao protoprezviterat a jedan od sveštenika bio je prota. Već tada su Srbi imali svoju crkvu na mestu današnje. Godine 1727 bilo je 66 sbskih kuća , a sveštenici su se zvali Ostoja i Stojša. Razume se da je ona bila mala i neupadljiva kao i duge crkve za vreme turaka, a da je pastva bila sazivana klepalom. Posle Beogradskog mira Srbi su ponovo sebi sazidali crkvu 1743 godine koja je, kako izgleda, 1748-1750 godine bila završena Ovo stanje bilo je bilo je ponovo izmenjeno turskim osvajanjem Pančeva 1788 godine, posle čega se ponovo pristupilo obnovi crvke koja je bila u XIX veku dotrajala, pa je rešeno da se poruši i sazida nova. Crkve je obustavila rad, i zatvorena je 1843 godine, ali je proteklo izvesno vreme dok nije počelo zidanje nove crkve. Odluka o zidanju nove crkve doneta je 1848 godine, a tek 1873 položen je kamen temeljac (te se taj godina uzima kao godina nastanka sadašnje Preobraženjske crkve). Projekat je dao arhitekt Ivačković, a radove su izveli Franjo Erlmajer iz Beograda i Mihajlo Tomić iz Pančeva. Crkva je osvećena 18 decembra 1878 godine. Toranj je visok 41 m, crkva je visoka 36 m, a dugačka 25.2 m i široka 18.3 m. Neovizantijski stil crkve bio je samo početak određenih umetničko-političkih strujanja koja su pripremala sporo, ali sigurno, ujedinjenje Srba s jedne i druge strane Save i Dunava. Ivačkoviću pripada zasluga što je prvi uneo elemente novih nastojanja, koja su u suštini bila romantičarska.  

Ikonostas:slikao Uroš Predić 1911 godine, i on se sastoji iz sledećih delova:

I red : Prorok Ilija, Raspeće, Prorok Mojsije;
II red : Vavedenje, Rođenje Hristovo, Krštenje u Jordanu, Cveti, Vaskrsenje, Preobraženje, Vaznesenje, Duhovi, Uspenje Bogorodice;
III red : Dvanaest apostola, u sredini Tajna večera
IV red : Sv. Georgije, Arhiđakon Stevan, Sv. Nikola, Bogorodica sa Hristom, Blagovesti, Hristos Svedržitelj, Jovan Preteća, Arhiđakon Mihail, Sv. Dimitrije.

Unutrašnjost hrama oslikali su Aleksič, Predić i arhitekta Milorad Ruvidić, ne ostavljajući prazan, tako reći, ni jedan centimetar. Njihova koncepcija dekorativnosti predstavlja nešto novo u pravom smilu te reči.