DRUŠTVA

Kultura

DOGAĐANJA
  Bioskopi
  Galerije
  Koncerti
  Pozorište
  Radio
  Televizija

ŠKOLE
  Osnovne
  Srednje
  Univerzitet

UMETNOST 
  Pozorište
  Izdavaštvo
  Arhitektura
    Crkve
    Stilovi
    Zdanja
  Slikarstvo
  Vajarstvo
  Prim. umet.

DRUŠTVA
   Masoni
   DZSP
   Streljačka dr.

Uporedo sa drugim institucijama, ustanovama, udruženjima i organizacijama, u Pančevu je pre više od sto godina postojala i loža slobodnih zidara. Tačna godina nastanka zemunske lože Stella Orientalis, u kojoj je najviše bilo Pančevaca, nije poznata. Posle izvesnog vremena, ova loža je preseljena u Pančevo i u njenom sastavu bilo je u početku i članova iz Sombora, Novog Sada, Vršca, Bele Crkve, Beograda, ukoliko nisu bili srbijanski državljani, i iz mnogih sela sve do Temišvara. Pančevačka loža osnovala je prvo somborsku, zatim vršačku, pa novosadsku ložu. Tokom Prvog svetskog rata je obustavila delatnost koju nije obnovila ni u prvih nekoliko godina posle završetka rata. Nažalost, o ovoj masonskoj loži, čije su duhovno voćstvo činili pančevački Jevreji, ne zna se ništa više.

Đorđe Vajfert, industrijalac, pionir modernog rudarstva u Srbiji i guverner Narodne banke, rodom Pančevac, bio je stolni starešina beogradske lože “Pobratim” od osnivanja 14. februara 1891. godine, do 1899. godine. Loža “Pobratim” bila je pod zaštitom Velike lože Ugarske sve do novembra 1908. godine. Vajfert je 10. maja 1912. godine izabran za najmoćnijeg Suverena Velikog Komandera i Velikog Majstora upravo osnovanog Vrhovnog saveta Srbije. Nakon formiranja Kraljevine, Vajfert postaje Veliki majstor Velike lože Srba, Hrvata i Slovenaca ”Jugoslavija” i na tom, u jugoslavenskoj masoneriji najznačajnijem mestu, ostaje sve do početka tridesetih godina.

Tokom dvadesetih godina, Pančevci dr Aleksandar Hercl, advokat, dr Hugo Lenard, trgovac Ernest Maj i žitarski trgovci Artur Frajnd i Avram Paparo bili su članovi lože “Srbija”, osnovane u Beogradu 1911. godine.

Nekoliko godina pred izbijanje Drugog svetskog rata formirana je u Pančevu Loža slobodnih zidara “Banat”, pod zaštitom Velike lože “Jugoslavija”. Sve do 1937. godine mnogi poznati, uticajni i imućni Pančevci bili su članovi vršačke lože “Aurora”. Te godine tridesetak članova ove lože dobijaju ispisnice, formiraju u Pančevu Ložu “Banat” i oktobra kupuju kuću u Ulici dr Svetislava Kasapinovića 1a. U njoj su se održavali sastanci braće lože “Banat” sve do leta 1940. godine, kada se, u predvečerje proširenja rata i u ovaj deo Evrope, zbog antimasonske atmosfere i sve ozbiljnijih pritisaka na masoneriju obustavlja delovanje slobodnih zidara u čitavoj zemlji. Velika loža “Jugoslavija” donela je 1. avgusta odluku da se samouspava, što se odnosilo i na sve područne lože pod njenom zaštitom. Kuća Lože “Banat” prodata je septembra te godine, a dobijeni novac poklonjen dobrotvornim i humanitarnim društvima, čime se završava poznata istorija slobodnog zidarstva u Pančevu.