Magistrat, narodni muzej Trg Kralja Petra I br.7
Magistrat, narodni muzej
Kategorija : Muzej
Tip : Institucije
Lokacija : Pančevo
Adresa : Trg Kralja Petra I br.7
Telefon : 013 342-666, 346-471
Email : info@muzejpancevo.rs
Web : http://www.muzejpancevo.rs

MagistratNa osnovu ukaza cara Franca I od 1. januara 1794. godine Pančevo je dobilo status slobodnog vojnog komuniteta što znači, praktično, lokalnu samoupravu. Prvi Magistrat, postavljen od vojske, sa kapetanom Johanom Bongradom kao načelnikom, položio je zakletvu 28. februara iste godine.

Tih prvih decenija gradska uprava se nalazila u kući trgovca Vrete na Velikoj pijaci. Fond za podizanje zgrade Magistrata osnovan je još 1812, ali je tek 15. septembra 1833. godine položen kamen temeljac. Gradska kuća, građena u klasicističkom stilu prema planovima majora Hajmana, završena je i predata nameni 1838. godine.

Stanje u kojem vojne vlasti postavljaju gradske časnike i službenike potrajaće, uz izuzetak vremena mađarske revolucije 1848-1849. godine, kada građanstvo ruši vojnu upravu, uspostavlja Okružni odbor i bira gradonačelnika, sve do 1872. godine kada je ukinuta Banatska vojna granica i raspuštena Nemačko-banatska graničarska regimenta broj 12. Time je okončana hijerarhija vlasti koju su činile vojne strukture: Brigada – Zemaljska administracija u Temišvaru i Vojno ministarstvo u Beču. Teritorija Granice je provincijalizovana, što znači pripojena ugarskim županijama, pa Pančevo ulazi u sastav Torontalske županije i postaje municipalni grad sa određenom jurisdikcijom. Naš grad je dobio grb 1881. godine a na osnovu Zakona o uređenju i samoupravi gradova iz 1886. godine, postaje samostalni municipalni grad sa uređenim Magistratom i županijskim pravima.

Godine nakon prvog svetskog rata ne donose nikakve izmene u pravnom statusu Pančeva, osim nove administrativne podele, jer Pančevo ulazi u sastav Beogradske oblasti. Grad je vršio svoje municipalno pravo preko proširenog senata, upravnog odbora, senata i sirodčadskog stola, a osim gradskih, pripadale su mu i sreske i županijske upravne vlasti. Pančevo ima velikog župana sve do donošenja Uredbe o ukidanju županija u Vojvodini od 25. maja 1925. godine, što je dalje sužavalo lokalnu samoupravu. Nakon 1931. godine Pančevo ulazi u sastav posebne administrativne jedinice – Uprava grada Beograda, Pančeva i Zemuna. Na osnovu Jedinstvenog jugoslovenskog zakona o opštinama iz 1933. godine, ograničena je samouprava gradova ingerencijom državnih organa u opštinske poslove, čime je centralizacija nastavljena.

Tokom nemačke okupacije gradska samouprava bila je sužena do najmanje moguće mere, a nakon Drugog svetskog rata u Magistratu, koji se više nije tako zvao, bilo je sedište Gradskog Narodnog odbora sve do 1964. godine. Tada se lokalni organi narodne vlasti sele u zgradu podignutu za potrebe raspuštenog Sreskog narodnog odbora, a u Gradsku kuću se useljava više kulturnih institucija: Državni arhiv, Narodna biblioteka i Narodni muzej, koji je tu i danas.

Unutrašnjost Magistrata je u obrnutoj srazmeri sa doteranom uličnom fasadom ove reprezentativne palate, a da bi poprimila originalni izgled nedostaju još šalukatre, sat koji pokazuje tačno vreme i gradska zastava na jarbolu.

Ulaz iz Ulice Braće Jovanović narušile su dve stambene zgrade podignute praktično u dvorištu Magistrata, a čitav objekat je ozbiljno ugrožen kopanjem temelja za Tržni centar „Panuka“, samo jednim u nizu promašaja naših urbanista i prostornih planera. Dvorište Magistrata nije uređeno i već desetak godina ne koristi se ni kao prostor za izvođenje kamernih kulturnih događaja.

Naši preci znali su: IUSTITIA REGNORUM FUNDAMENTUM. Nasuprot ovoj sentenci, sa svakom sledećom državom sve je manje prava bilo u temelju vlasti…

Nenad Živković

Osobine
Arheologija
Dokumecija
Galerija
Izdavaštvo
Pedagogija
Umetnost
Reviews
There are no review yet, why not be the first.
Leave a review
: